VI sesja metodyczna PBW w Gdańsku

      Kończący się rok 2008 został ogłoszony przez Komisję Europejską Rokiem Dialogu Międzykulturowego. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku włączając się w obchody przygotowała pod patronatem Narodowego Centrum Kultury projekt pt. "Edukacja wielokulturowa - szansą poznania i dialogu: Europejski Rok Dialogu Międzykulturowego". W ramach projektu prezentowana była wystawa propagująca ideę edukacji międzykulturowej wśród nauczycieli, rozbudzająca ciekawość uczniów, dostarczająca wiedzę o odmienności kulturowej oraz szerząca postawy tolerancji. Częścią projektu była także sesja metodyczna pt. "Szkoła bez uprzedzeń? O postawie tolerancji w Europejskim Roku Dialogu Międzykulturowego", adresowana głównie do nauczycieli trójmiejskich szkół.
      Rozszerzenie Unii Europejskiej oraz proces globalizacji wpłynęły na to, że Europa staje się coraz bardziej zróżnicowana kulturowo. Zjawisko przemieszczania się ludzi ponad geograficznymi, narodowymi czy etnicznymi podziałami staje się codziennością. Życie w świecie "bez granic" zmusza nas do zmian w procesach kształcenia. Edukacja, która zdominowana była przez dostarczanie wiedzy, powinna obecnie uwzględniać nauczanie i wychowanie prowadzące do poznawania, rozumienia, tolerancji, szacunku, współdziałania i współistnienia.

      Czy jesteśmy tolerancyjni w wielokulturowym świecie? Czy akceptacji odmienności kulturowych w polskiej szkole i w życiu musimy się uczyć? Czy z "innością" w najbliższym otoczeniu oswajamy się z oporem, czy też jesteśmy z nią "za pan brat"? - na te i wiele innych ważnych pytań dotyczących naszych poglądów, zachowań i reakcji, ale też stereotypów związanych z różnorodnością kulturową, religijną, obyczajową odpowiadali zaproszeni do biblioteki goście VI sesji metodycznej.
      Spotkanie, na które przybyło liczne grono nauczycieli, uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów, rozpoczęła pani Małgorzata Kłos, dyrektor PBW w Gdańsku. Przedstawiła współorganizatorów sesji - przedstawicieli Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej - Wydziału Zamiejscowego w Sopocie, powitała przybyłych gości i w skrócie wyjaśniła ideę i cel Roku Dialogu. Codziennie doświadczamy "inności" w różnych postaciach. Próba wzajemnego zrozumienia, akceptacji i otwartości, komunikacja międzykulturowa, szanowanie dzielących ludzi różnic, to ważne cele nie tylko Roku Dialogu, ale dnia codziennego.
      Uczeń "INNY" w polskiej szkole to tytuł wykładu dr Krystyny Kmiecik-Baran z Instytutu Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Gdańskiego. Słusznie zauważyła ona, że świadomość tolerancji międzykulturowej "rodzi się" w tolerancyjności wobec drugiego człowieka. Polska szkoła to prawdziwy poligon, gdzie spotykają się uczniowie o różnym pochodzeniu społecznym, stanie majątkowym, wyglądzie, zachowaniu, sposobie ubierania się. Powodów do negatywnych reakcji na "inność" może być jeszcze więcej. Odstawanie od przyjętych w danym środowisku norm jest powodem do przemocy i agresji, wobec których nie radzą sobie nie tylko uczniowie, ale także dorośli. Rola "kozła ofiarnego" funkcjonuje w każdej szkole. Wystarczy sobie przypomnieć własne lata szkolne i nie można poprzestać tylko na świadomości, że obok nas dzieją się rzeczy złe. Trudno nam będzie przekonać młodzież do akceptacji odmienności kulturowych jeśli zabraknie wrażliwości i tolerancji w najbliższym otoczeniu.
      O potrzebie i wręcz konieczności tolerancji mówiła również dr Wioletta Radziwiłłowicz z Instytutu Psychologii UG w wykładzie pt. Różnice kulturowe, tolerancja i wykluczenie w społeczności szkolnej. Przedstawione przykłady braku tolerancji - to lista nie mająca końca. Na podstawie znanej baśni Andersena Brzydkie Kaczątko prelegentka przedstawiła uczestnikom bardzo prosty i skuteczny schemat, ukazujący mechanizm "inności", odrzucenia, wyobcowania i cierpienia. Strach przed tym, czego nie znamy, konieczność zmian, których nie lubimy, brak wiary w siebie - to codzienność, będąca często pretekstem do negatywnych zachowań. Na szczęście zakończenie wykładu było optymistyczne: "w inności jest indywidualność i wartość; ona dopełnia, nie zagraża". Trzeba to tylko zrozumieć.
   To jak reagujemy na odmienności w naszym otoczeniu zależy w dużej mierze od nas samych, od otwartości, umiejętności prowadzenia dialogu z "innymi", gotowości do podjęcia trudu poznania i zrozumienia. Dr Longina Strumska-Cylwik z Instytutu Pedagogiki UG w wykładzie Pedagogiczne konteksty otwartości na INNEGO przedstawiła między innymi różnorodne postrzeganie "inności", podstawowe możliwości obcowania z "INNYMI", konsekwencje odrzucenia dialogu. Pytanie o kondycję tożsamości współczesnego człowieka pani doktor pozostawiła bez odpowiedzi. W dzisiejszym, tak bardzo zróżnicowanym świecie trudno określić jednoznacznie własną tożsamość. Większość ludzi stara się dostosować w zależności od okoliczności i potrzeb.
      Część pierwsza, teoretyczna ukazała, jak złożony jest problem tolerancji i jak wiele jest do zrobienia. Już dziś wielokulturowa Europa, to miejsce dla młodych, aktywnych ludzi, pozbawionych uprzedzeń, otwartych na to, co odmienne, znających swoją wartość i szanujących godność innych ludzi.
      W przerwie sesji zaprezentowano film Niebo nad Europą, opowiadający o programie Unii Europejskiej Młodzież w działaniu, którego nadrzędnymi celami są przezwyciężanie barier, uprzedzeń i stereotypów wśród młodych ludzi oraz nawiązywanie kontaktów międzynarodowych.
      Część druga była okazją do prezentacji działań praktycznych związanych wielokulturowością naszego regionu i rozwijaniem postaw tolerancji. Polska edycja Programu Life Skills - Trening Umiejętności Społecznych, realizowana przez Polską Fundację Dzieci i Młodzieży to część międzynarodowego programu, w którym uczestniczyli uczniowie XV Liceum Ogólnokształcącego im. Zjednoczonej Europy w Gdańsku. Pani Jolanta Niedźwiecka, nauczyciel bibliotekarz, towarzyszyła młodzieży w tworzeniu i realizacji własnych projektów jako "anioł stróż". Uczennice ciekawie i z pasją opowiadały o doświadczeniach w zdobywaniu i rozwijaniu umiejętności życiowych, dzięki którym pomagają innym żyć lepiej i ciekawiej: komunikacji, rozwiązywaniu konfliktów, aktywności społecznej, empatii, szacunku i odpowiedzialności. Prezentacja programu pt. Life Skills - zbliża kultury i uczy tolerancji została nagrodzona gromkimi brawami.
      Narodowe Centrum Kultury, jako organizator działań związanych z Rokiem Dialogu w Polsce, zwrócił uwagę na wielokulturowość Europy ze szczególnym uwzględnieniem tradycji i historii Polski. Wystąpienie pt. Wyspa Sobieszewska jako miejsce styku wielu kultur. Warsztaty dla młodzieży szkolnej z okazji Europejskich Dni Dziedzictwa poświęcone było działaniom, w których udział wzięli uczniowie szkół podstawowych i gimnazjalnych. Pan Paweł Jarczewski z Gdańskiego Archipelagu Kultury "Wyspa Skarbów", przedstawił cele, jakie zostały zrealizowane w czasie warsztatów: kształtowanie postaw szacunku dla regionalnego dziedzictwa, propagowanie wielokulturowości regionu pomorskiego, rozwijanie umiejętności poszanowania i tolerancji odmiennych kultur.
      Projekt World of Knowledge oparty na tolerancji międzykulturowej to tytuł wystąpienia pani Marii Bogatko, przewodniczącej Komitetu Organizacyjnego AIESEC na Uniwersytecie Gdańskim. Czwarta edycja programu skierowana jest do uczniów szkół ogólnokształcących na terenie Trójmiasta. Celem projektu jest zaszczepienie w młodych ludziach idei tolerancji, przekonanie ich o istocie nauki języków obcych i poznawania różnorodnych kultur. Uczestniczką sesji była praktykantka ze Stanów Zjednoczonych Bethany Burns, która opowiedziała o swoim udziale w realizacji projektu.
      Projekt realizowany przez PBW w Gdańsku "Edukacja wielokulturowa - szansą poznania i dialogu: Europejski Rok Dialogu Międzykulturowego" obejmował wystawę propagującą ideę edukacji międzykulturowej wśród nauczycieli, prezentującą mniejszości narodowe i etniczne mieszkające w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Gdańska i Pomorza Gdańskiego. Pani Magdalena Schramm (współautorka projektu, wspólnie z panią Mirosławą Ciesielską) przedstawiła cel projektu: pomoc i inspirowanie nauczycieli do kształtowania postaw tolerancji i wiedzy o mniejszościach narodowych i etnicznych wśród uczniów oraz zaprosiła uczestników sesji do zwiedzenia wystawy.

      Dzięki zaangażowaniu organizatorów sesji i wieloletnim staraniom: Haliny Menegon-Kozel, Zdzisławy Woźniak-Lipińskiej i Beaty Symbor - nauczycieli bibliotekarzy PBW, coroczna sesja metodyczna wpisała się na trwale w kalendarz wydarzeń oświatowych w regionie. To prawdziwa przyjemność tworzyć, już po raz szósty, okazję do wymiany bogatej wiedzy i ciekawych doświadczeń między środowiskiem naukowym a szkolnym. Kolejne spotkanie, na które już dziś zaprasza biblioteka, za rok.
Do zobaczenia!

program sesji

wystawa

webmaster layout: Szablonownia